คลังความรู้ · คู่มือ · อ่าน 6 นาที
ฉลากอาหาร & เครื่องสำอาง ต้องมีอะไรบ้างถึงถูกกฎ อย.?
หลายคนออกแบบฉลากสวยมาก แต่พอจะพิมพ์จริงกลับไม่แน่ใจว่า "ใส่ครบหรือยัง" บทความนี้สรุปให้ครบในที่เดียว ว่าฉลากอาหารและเครื่องสำอางต้องมีอะไรบ้าง เพื่อให้ขายได้อย่างสบายใจ ไม่ต้องกลัวโดนปรับ
ก่อนเริ่ม: "เลข อย." ที่เราพูดถึงกันจริง ๆ แล้วคือ เลขสารบบอาหาร (สำหรับอาหาร) หรือ เลขที่ใบรับจดแจ้ง (สำหรับเครื่องสำอาง) ซึ่งได้มาจากการยื่นขอกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ตัวฉลากเป็นแค่ส่วนหนึ่ง — ต้องขออนุญาตให้เรียบร้อยก่อนถึงจะมีเลขมาใส่บนฉลากได้
ฉลากอาหาร ต้องมีอะไรบ้าง
ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉลากอาหารที่จำหน่ายต่อผู้บริโภคโดยทั่วไป ต้องแสดงข้อมูลเป็นภาษาไทยอย่างน้อยดังนี้:
- ชื่ออาหาร — ชื่อที่สื่อถึงตัวสินค้าอย่างชัดเจน
- เลขสารบบอาหาร — เลข 13 หลักในกรอบเครื่องหมาย อย.
- ชื่อและที่ตั้ง ของผู้ผลิต หรือผู้แบ่งบรรจุ หรือผู้นำเข้า
- ปริมาณสุทธิ — น้ำหนักหรือปริมาตร พร้อมหน่วย
- ส่วนประกอบที่สำคัญ เป็นร้อยละโดยประมาณ เรียงจากมากไปน้อย
- วันเดือนปีที่ผลิต และ/หรือ วันหมดอายุ หรือ "ควรบริโภคก่อน"
- ข้อมูลวัตถุเจือปนอาหาร เช่น วัตถุกันเสีย สี แต่งกลิ่นรส (ถ้ามีการใช้)
- ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร เช่น มีนม ถั่วเหลือง แป้งสาลี กุ้ง (ถ้ามี)
- คำแนะนำการเก็บรักษา เช่น เก็บในตู้เย็น (ถ้าจำเป็น)
อาหารบางประเภท เช่น อาหารที่กล่าวอ้างทางโภชนาการ อาจต้องมี ฉลากโภชนาการ (Nutrition Facts) เพิ่มด้วย
ฉลากเครื่องสำอาง ต้องมีอะไรบ้าง
เครื่องสำอางทุกชนิดต้อง "จดแจ้ง" กับ อย. ก่อนขาย และฉลากภาษาไทยต้องมีอย่างน้อย:
- ชื่อเครื่องสำอางและชื่อทางการค้า
- ประเภทหรือชนิด ของเครื่องสำอาง
- ส่วนประกอบทั้งหมด (ชื่อสารตามระบบสากล INCI)
- วิธีใช้
- ชื่อและที่ตั้ง ของผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า
- ปริมาณสุทธิ
- เลขที่หรือครั้งที่ผลิต (LOT)
- เดือนปีที่ผลิต และ/หรือ วันหมดอายุ
- เลขที่ใบรับจดแจ้ง (เลข 10 หลัก)
- คำเตือน (ถ้าเป็นชนิดที่กฎหมายกำหนด)
ข้อควรระวัง: ข้อมูลข้างต้นเป็นแนวทางสรุปให้เข้าใจง่าย รายละเอียดปลีกย่อยขึ้นกับประเภทสินค้าและอาจมีการปรับปรุงกฎหมาย ก่อนพิมพ์จริงควรตรวจสอบกับประกาศล่าสุดของ อย. (fda.moph.go.th) หรือให้ทีมที่เชี่ยวชาญตรวจให้อีกครั้ง
3 ขั้นตอนง่าย ๆ ก่อนสั่งพิมพ์ฉลาก
- ขออนุญาต/จดแจ้งให้เรียบร้อย เพื่อให้ได้เลข อย. มาใส่บนฉลาก
- ตรวจข้อมูลบังคับให้ครบ ตามเช็กลิสต์ด้านบน อย่าลืมภาษาไทยและตัวอักษรที่อ่านออกชัด
- ทำแบบให้ดูก่อนพิมพ์จริง ตรวจสี ตรวจคำผิด แล้วค่อยสั่งผลิต
ไม่อยากตรวจเองให้ปวดหัว?
ทีมติดแบรนด์ช่วยตรวจและออกแบบฉลากให้ถูกต้องก่อนพิมพ์ทุกครั้ง — ปรึกษาฟรี